{"id":2904,"date":"2023-09-11T18:22:10","date_gmt":"2023-09-11T16:22:10","guid":{"rendered":"https:\/\/duon.pl\/lepiejnagaz\/?p=2904"},"modified":"2023-11-28T17:36:40","modified_gmt":"2023-11-28T16:36:40","slug":"rynek-gazu-nowe-kierunki-nowi-gracze","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/duon.pl\/lepiejnagaz\/rynek-gazu-nowe-kierunki-nowi-gracze\/","title":{"rendered":"Rynek gazu \u2013 nowe kierunki, nowi gracze"},"content":{"rendered":"

[vc_section][vc_row][vc_column][vc_column_text]W 2022 r. Rosja odpali\u0142a prawie ca\u0142y arsena\u0142 broni ekonomicznej, jaki posiada\u0142a, aby sparali\u017cowa\u0107 Zach\u00f3d i zmniejszy\u0107 skal\u0119 reakcji na pe\u0142noskalow\u0105 inwazj\u0119 na ukrai\u0144skiego s\u0105siada. Nie uda\u0142o si\u0119. W kr\u00f3tkim okresie reakcja Wsp\u00f3lnoty Europejskiej i USA by\u0142a mocna, a w d\u0142ugim znacznej przebudowie ulega m.in. rynek gazu, co oznacza strat\u0119 dla Rosji. Na co warto zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119? Sk\u0105d w przysz\u0142o\u015bci trafi do nas gaz? A mo\u017ce ju\u017c trafia?<\/b>[\/vc_column_text][vc_column_text]W 2022 r. Rosja postanowi\u0142a wystrzeli\u0107 ze strzelby, kt\u00f3ra \u2013 niczym w sztuce Czechowa \u2013 wisia\u0142a ku przestrodze odbiorc\u00f3w energii w bardzo widocznym miejscu, i ograniczy\u0107 eksport paliw do tzw. kraj\u00f3w nieprzyjaznych. Gdy po bardzo trudnym sezonie grzewczym 2022\/2023 opad\u0142 kurz, a wraz z nim ceny gazu, niedosz\u0142e ofiary postanowi\u0142y uniezale\u017cni\u0107 si\u0119 od niewiarygodnego dostawcy. Europejski rynek gazu si\u0119 zmieni\u0142. Pojawili si\u0119 i nadal pojawiaj\u0105 nowi gracze, cz\u0119sto bardzo egzotyczni.\u00a0<\/span><\/p>\n

Tu\u017c po ograniczeniu dostaw przez rosyjskie gazoci\u0105gi gaz ziemny trafia\u0142 do Europy dzi\u0119ki potentatom rynku. Wolumen dostaw ruroci\u0105gami zwi\u0119kszyli Norwegowie i kraje Sahelu, a LNG zacz\u0119\u0142o masowo nap\u0142ywa\u0107 z USA oraz Kataru, kt\u00f3re wraz z Australi\u0105 kr\u00f3luj\u0105 na \u015bwiatowym rynku skroplonego gazu ziemnego. Jednak nowe ceny i nowa rzeczywisto\u015b\u0107, kt\u00f3ra coraz mocniej dociera\u0142a do nawet zatwardzia\u0142ych sympatyk\u00f3w Rosji, spowodowa\u0142y, \u017ce<\/span> na rynku otworzy\u0142y si\u0119 nowe okazje<\/b>. <\/span>[\/vc_column_text][vc_column_text]<\/p>\n

Z\u0142o\u017ca gazu ziemnego na \u015bwiecie \u2013 Izrael\u00a0<\/b><\/h2>\n

Ostatnie 15 lat przynios\u0142o spore odkrycia z\u0142\u00f3\u017c gazu ziemnego na wodach Morza \u015ar\u00f3dziemnego, w tym obszar\u00f3w pozostaj\u0105cych pod kontrol\u0105 Izraela, wydobywanych m.in. za pomoc\u0105 platformy wiertniczej o nazwie Lewiatan. Izrael, kt\u00f3ry od pocz\u0105tku istnienia toczy\u0142 boje o przetrwanie ze wszystkimi s\u0105siadami, wprowadzi\u0142 ograniczenia na eksport b\u0142\u0119kitnego paliwa, aby zabezpieczy\u0107 krajowy popyt.\u00a0<\/span><\/p>\n

Kolejna runda poprawy stosunk\u00f3w z s\u0105siadami (porozumienia Abrahamowe z 2020 r.) oraz wielko\u015b\u0107 z\u0142\u00f3\u017c przerastaj\u0105ca popyt stosunkowo niewielkiego spo\u0142ecze\u0144stwa spowodowa\u0142y, \u017ce <\/span>Tel-Awiw mocno debatuje nad poluzowaniem ogranicze\u0144<\/b>. Wed\u0142ug \u201eRzeczpospolitej\u201d produkcja gazu w 2022 r. wynosi\u0142a 21,3 mld m<\/span>3<\/span>, a na eksport przeznaczono ok. 9,21 mld m<\/span>3<\/span>, kt\u00f3re trafi\u0142y do Jordanii i Egiptu. Kraje niegdy\u015b wrogie dzi\u015b wsp\u00f3\u0142pracuj\u0105 z Izraelem, a w przypadku Egiptu realizuj\u0105 nawet wsp\u00f3lne projekty energetyczne.<\/span> Egipt skrapla bowiem izraelski gaz i w formie LNG \u015ble go dalej w \u015bwiat. Wsp\u00f3\u0142praca ma si\u0119 zacie\u015bnia\u0107, bo, jak informuj\u0105 dziennikarze serwisu Energetyka24.pl, Izrael planuje podwojenie produkcji w nadchodz\u0105cych latach. Oznacza to mo\u017cliwo\u015b\u0107 dalszego eksportu surowca np. do Europy w wysoko\u015bci ok. 20 mld m<\/span>3<\/span>. A przypomnijmy, \u017ce <\/span>taki mniej wi\u0119cej wolumen wystarczy\u0142by, aby pokry\u0107 roczne zapotrzebowanie Polski<\/b>. <\/span>[\/vc_column_text][vc_column_text]<\/p>\n

Przywitanie z Afryk\u0105 \u2013 z\u0142o\u017ca gazu ziemnego w Nigerii i Mozambiku<\/b><\/h2>\n

Na rynku gazu ciekawe rzeczy dziej\u0105 si\u0119 te\u017c w Afryce, w jednym z bardziej interesuj\u0105cych kraj\u00f3w tego kontynentu \u2013 Nigerii. Pod koniec 2022 r. prezydent Andrzej Duda odwiedzi\u0142 ten zasobny w surowce kraj, aby podpisa\u0107 porozumienie w sprawie dostaw LNG. Co prawda LNG trafia\u0142o z Nigerii na polski rynek ju\u017c wcze\u015bniej, za po\u015brednictwem \u015bwinoujskiego gazoportu, ale jak dot\u0105d kierunek ten by\u0142 traktowany jedynie jako ciekawostka.\u00a0\u00a0<\/span><\/p>\n

Tymczasem Nigeria ma zyskiwa\u0107 na znaczeniu w kontek\u015bcie ca\u0142ej UE.<\/b> Media informuj\u0105, \u017ce nawet 14% dostaw LNG w UE w 2022 r. pochodzi\u0142o z tego kraju. W nadchodz\u0105cej przysz\u0142o\u015bci maj\u0105 by\u0107 prowadzone prace nad zwi\u0119kszeniem tego wolumenu nawet o 80%. Nigeria ma olbrzymie zasoby gazu ziemnego i innych surowc\u00f3w. Wed\u0142ug ekspert\u00f3w jej z\u0142o\u017ca gazu s\u0105 najwi\u0119ksze w Afryce. Firma BP oszacowa\u0142a je na 5,5 bln m<\/span>3<\/span> (Rosja dysponuje zasobami o wielko\u015bci ok. 37,4 bln m<\/span>3<\/span>). Roczna produkcja Nigerii to nawet 49,4 mld m<\/span>3<\/span>, z czego ok. 28,4 mld m<\/span>3<\/span> jest eksportowanych g\u0142\u00f3wnie do Francji.\u00a0<\/span><\/p>\n

Na niekorzy\u015b\u0107 Nigerii i jej odbiorc\u00f3w mog\u0105 dzia\u0142a\u0107 niepokoje zwi\u0105zane m.in. z dzia\u0142alno\u015bci\u0105 islamskich boj\u00f3wek. Wydaje si\u0119 jednak, \u017ce kraje tego kontynentu nauczy\u0142y si\u0119 radzi\u0107 sobie pomimo tego typu zjawisk. Przyk\u0142adem mo\u017ce by\u0107 Mozambik. Jeden z najbiedniejszych kraj\u00f3w \u015bwiata przychodzi na pomoc tym najbogatszym, uruchamiaj\u0105c wydobycie z jednego z najwi\u0119kszych w Afryce z\u0142\u00f3\u017c gazu Coral w Zatoce Rovuma. Gaz jest wydobywany i skraplany dzi\u0119ki p\u0142ywaj\u0105cemu systemowi wydobywczo-magazynowo-terminalowemu Coral-Sul FLNG, kt\u00f3ry cumuje u wybrze\u017cy pogr\u0105\u017conej w dzia\u0142aniach de facto wojennych prowincji Mozambiku \u2013 Cabo Delgado.\u00a0<\/span><\/p>\n

Pierwszy transport LNG z Mozambiku za po\u015brednictwem BP mia\u0142 trafi\u0107 do Europy w listopadzie 2022 r. <\/span>W ten spos\u00f3b biedny i rozchwiany politycznie Mozambik trafi\u0142 do elitarnego grona eksporter\u00f3w LNG.<\/b> Roczna produkcja Coral-Sul FLNG ma wynosi\u0107 nawet 3,4 mln ton LNG rocznie, co odpowiada ok. 4,5 mld m<\/span>3<\/span> gazu ziemnego po regazyfikacji.\u00a0<\/span>[\/vc_column_text][vc_column_text]<\/p>\n

Gazoci\u0105g East Med oraz Po\u0142udniowy Korytarz Gazowy<\/b><\/h2>\n

Kraje europejskiego po\u0142udnia s\u0105 <\/span>bardzo zainteresowane importem gazu z Izraela i Azerbejd\u017canu<\/b>. W tym przypadku gaz w formie LNG trafia do Europy za po\u015brednictwem Egiptu. Tel-Awiw rozwa\u017ca budow\u0119 w\u0142asnego terminala s\u0142u\u017c\u0105cego do skraplania gazu, albo ruroci\u0105gu, kt\u00f3rym poprzez Cypr gaz m\u00f3g\u0142by trafia\u0107 do Grecji, W\u0142och i dalej na p\u00f3\u0142noc. Ten drugi pomys\u0142 zyska\u0142 akceptacj\u0119 Komisji Europejskiej i ma zosta\u0107 zrealizowany w postaci projektu <\/span>gazoci\u0105gu East Med o d\u0142ugo\u015bci 1600 km, kt\u00f3rego przepustowo\u015b\u0107 mia\u0142aby wynosi\u0107 10\u201320 mld m<\/b>3<\/b> rocznie<\/b>. Jego realizacja rozwa\u017cana jest jednak od dawna i z powod\u00f3w politycznych oraz wysokich koszt\u00f3w (ok. 6,7 mld USD) mocno si\u0119 przeci\u0105ga.\u00a0<\/span><\/p>\n

Kszta\u0142tu nabiera jednak wsp\u00f3\u0142praca z Azerbejd\u017canem. W 2022 r. import azerskiego gazu do UE zwi\u0119kszy\u0142 si\u0119 o ok. 40% (do 11,4 mld m<\/span>3<\/span>). Korzystaj\u0105 z tego g\u0142\u00f3wnie W\u0142ochy, Grecja i Bu\u0142garia, ale zainteresowanie wyra\u017caj\u0105 te\u017c W\u0119gry, Rumunia i S\u0142owacja. Kierunek zyskuje na znaczeniu, dlatego w\u0142adze UE chc\u0105 rozbudowa\u0107 trasy przesy\u0142owe do Baku, kt\u00f3re planuje podwoi\u0107 eksport gazu do UE do 2027 r. Oznacza to <\/span>rozw\u00f3j tzw. Po\u0142udniowego Korytarza Gazowego<\/b>, kt\u00f3ry dzia\u0142a ju\u017c od 2021 r. i pompuje azerski gaz za pomoc\u0105 trzech gazoci\u0105g\u00f3w: po\u0142udniowo-kaukaskiego (691 km z Azerbejd\u017canu do granicy Turcji i Gruzji), potem transanatolijskiego TANAP (1850 km z granicy z Gruzj\u0105 przez Turcj\u0119 do Grecji) i nast\u0119pnie transadriatyckiego (TAP) do W\u0142och.\u00a0<\/span><\/p>\n

Dostawy z Azerbejd\u017canu planuje zwi\u0119kszy\u0107 te\u017c Serbia. Ten pozostaj\u0105cy poza UE kraj zwyczajowo bardzo sprzyja Rosji, ale najwyra\u017aniej nie na tyle, \u017ceby uzale\u017cnia\u0107 si\u0119 od dostaw gazu z jednego kierunku. <\/span>[\/vc_column_text][vc_column_text]<\/p>\n

Stary, ale\u2026 sprawdzony<\/b><\/h2>\n

Spo\u015br\u00f3d kierunk\u00f3w mniej oczywistych warto r\u00f3wnie\u017c wymieni\u0107 m.in. Trynidad i Tobago. Dostawa LNG z tego ma\u0142ego, wyspiarskiego kraju z rejonu Ameryki \u0141aci\u0144skiej trafi\u0142a nawet do \u015awinouj\u015bcia w 2022 r. Z polskiej perspektywy to kierunek mocno egzotyczny, ale <\/span>Trynidad i Tobago posiada znacz\u0105ce z\u0142o\u017ca gazu, dzi\u0119ki czemu jest zar\u00f3wno licz\u0105cym si\u0119 eksporterem LNG, jak i producentem nawoz\u00f3w<\/b>. W nowej rzeczywisto\u015bci dostawy z tego kierunku mog\u0105 coraz cz\u0119\u015bciej pojawia\u0107 si\u0119 w europejskich terminalach.\u00a0<\/span><\/p>\n

Ca\u0142y czas w rezerwie pozostaje r\u00f3wnie\u017c Australia. Wed\u0142ug ekspert\u00f3w Cire.pl w 2022 r. <\/span>Australia, Katar i USA wyeksportowa\u0142y najwi\u0119cej LNG na \u015bwiecie<\/b>. By\u0142o to odpowiednio 81, 80 i 77 mln ton. Cho\u0107 import skroplonego gazu z antypod\u00f3w nie jest idealnym rozwi\u0105zaniem z powodu wysokich koszt\u00f3w frachtu, to w sytuacji kryzysowej, kiedy rachunek ekonomiczny liczy si\u0119 mniej ni\u017c kwestie polityczne, mo\u017ce on ratowa\u0107 odbiorc\u00f3w z Europy.<\/span><\/p>\n

Ceny gazu \u2013 co nas czeka i jak si\u0119 na to przygotowa\u0107? O skutkach globalnych zmian piszemy w tym <\/span>artykule<\/span><\/a>.<\/span><\/p>\n

Ostateczna forma nowego uk\u0142adu si\u0142 na \u015bwiecie jest nie do przewidzenia. <\/span>Z pewno\u015bci\u0105 jednak, Rosji bardzo ci\u0119\u017cko przyjdzie odzyskanie dawnej pozycji na rynku gazu.<\/b> Strzelba zostanie ponownie zawieszona nad kominkiem, ale widowni\u0119 trudniej b\u0119dzie przestraszy\u0107, odk\u0105d po sali roznios\u0142o si\u0119, \u017ce to kapiszon. <\/span>[\/vc_column_text]

\n
\n
\n
\n
\n

Przeczytaj r\u00f3wnie\u017c:<\/h2>\n <\/div>\n <\/div>\n
\n
\n
\n \n
\n
\n
<\/div>\n
\n
\n

Transformacja energetyczna – czy gaz nadal b\u0119dzie paliwem przej\u015bciowym?<\/h4>\n