{"id":3194,"date":"2024-02-27T12:27:55","date_gmt":"2024-02-27T11:27:55","guid":{"rendered":"https:\/\/duon.pl\/lepiejnagaz\/?p=3194"},"modified":"2024-02-27T12:27:55","modified_gmt":"2024-02-27T11:27:55","slug":"czy-dostawy-lng-do-polski-sa-bezpieczne-o-kryzysie-na-morzu-czerwonym","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/duon.pl\/lepiejnagaz\/czy-dostawy-lng-do-polski-sa-bezpieczne-o-kryzysie-na-morzu-czerwonym\/","title":{"rendered":"Czy dostawy LNG do Polski s\u0105 bezpieczne? O kryzysie na Morzu Czerwonym"},"content":{"rendered":"

[vc_section][vc_row][vc_column][vc_column_text]Na horyzoncie nie wida\u0107 rozwi\u0105zania. Kryzys na Morzu Czerwonym to odbicie du\u017co powa\u017cniejszych, wieloletnich konflikt\u00f3w, a nie tylko efekt ostatniego spi\u0119cia Hamasu z Izraelem. Dodatkowo g\u0119ste sieci zale\u017cno\u015bci mi\u0119dzy pa\u0144stwami regionu oraz mi\u0119dzy Bliskim Wschodem i Zachodem nie u\u0142atwiaj\u0105 znalezienia kompromis\u00f3w. Cen\u0119 za sparali\u017cowanie Kana\u0142u Sueskiego \u2013 jednego z najwa\u017cniejszych szlak\u00f3w dla globalnej gospodarki \u2013 zaczyna p\u0142aci\u0107 ca\u0142y \u015bwiat. Jak to si\u0119 odbija na rynku gazu? Co z dostawami LNG do Europy? Czy Polska powinna si\u0119 martwi\u0107?<\/b><\/p>\n

Od listopada 2023 r. Huti \u2013 jeme\u0144ski ruch polityczno-militarny \u2013 atakuj\u0105 statki handlowe na wodach Zatoki Ade\u0144skiej i Morza Czerwonego. Zbrojne dzia\u0142ania wymierzone s\u0105 przede wszystkim we flot\u0119 izraelsk\u0105 (cho\u0107 od niedawna tak\u017ce w statki USA i Wielkiej Brytanii), aby wywrze\u0107 siln\u0105 presj\u0119 na rz\u0105dzie Beniamina Netanjahu i sk\u0142oni\u0107 go do wstrzymania ofensywy w Strefie Gazy. Ze wzgl\u0119du na strategiczny dla mi\u0119dzynarodowej gospodarki punkt ataku, konflikt rozlewa si\u0119 daleko poza lini\u0119 napi\u0119\u0107 Huti \u2013 Izrael.<\/span>[\/vc_column_text][vc_column_text]<\/p>\n

Parali\u017c Kana\u0142u Sueskiego \u2013 parali\u017c handlu i dostaw LNG?<\/h2>\n

W normalnych warunkach Kana\u0142 Sueski obs\u0142ugiwa\u0142 <\/span>ok. 15% \u015bwiatowego handlu<\/b>, a w przypadku ruchu kontenerowego jego udzia\u0142 si\u0119ga\u0142 nawet 30%. Od paru miesi\u0119cy coraz wi\u0119cej statk\u00f3w omija Kana\u0142 Sueski, wybieraj\u0105c d\u0142u\u017csz\u0105 tras\u0119 wok\u00f3\u0142 Afryki. \u015arednio op\u00f3\u017anienia dostaw z Azji do Europy si\u0119gaj\u0105 2 tygodni. \u015arednio, bo \u2013 jak pokazuje portal Forsal.pl \u2013 <\/span>op\u00f3\u017anienia mog\u0105 wynie\u015b\u0107 nawet 38 dni, je\u015bli szlak prowadzi z Indii do Europy P\u00f3\u0142nocnej (wyd\u0142u\u017cenie podr\u00f3\u017cy o 58%), lub 40 dni, je\u015bli szlak prowadzi z Zatoki Perskiej do Europy P\u00f3\u0142nocnej (wyd\u0142u\u017cenie podr\u00f3\u017cy o prawie 75%)<\/b>. Op\u0142ywanie Przyl\u0105dka Dobrej Nadziei za ka\u017cdym razem generuje dla firm spore koszty i niesie ryzyko destabilizacji \u0142a\u0144cuch\u00f3w dostaw oraz pracy port\u00f3w.<\/span><\/p>\n

Na poziomie gospodarczym bezpo\u015bredni\u0105 ofiar\u0105 kryzysu na Morzu Czerwonym jest jednak Egipt. W drugiej po\u0142owie lutego okaza\u0142o si\u0119, \u017ce od pocz\u0105tku tego roku wp\u0142ywy z ruchu przez Kana\u0142 Sueski \u2013 kluczowe \u017ar\u00f3d\u0142o egipskich przychod\u00f3w \u2013 zmala\u0142y o 40\u201350% [Money.pl], pog\u0142\u0119biaj\u0105c tym samym wewn\u0119trzne problemy gospodarcze kraju.<\/span>[\/vc_column_text][vc_column_text]<\/p>\n

Raczej maraton ni\u017c sprint<\/h2>\n

Przywr\u00f3cenie normalnego rytmu \u017ceglugi mi\u0119dzynarodowej le\u017cy w interesie zar\u00f3wno najbli\u017cszych s\u0105siad\u00f3w, jak i ca\u0142ego \u015bwiata. Ostatnio pr\u00f3by uspokojenia sytuacji podj\u0119\u0142a sama Unia Europejska. W po\u0142owie lutego rozpocz\u0119\u0142a operacj\u0119 Aspides: okr\u0119ty pa\u0144stw cz\u0142onkowskich maj\u0105 chroni\u0107 statki handlowe i reagowa\u0107 w razie zagro\u017cenia. <\/span>Za\u017cegnanie konfliktu<\/b> b\u0119dzie jednak trudne i szybko nie nast\u0105pi <\/b>\u2013 sie\u0107 zale\u017cno\u015bci w regionie jest zbyt g\u0119sta, a ocena ataku Hutich mocno zale\u017cna od punktu widzenia\u2026 Nawet Egipt powstrzymuje si\u0119 przed ostrymi s\u0142owami. Ostatnie wydarzenia w Strefie Gazy wzmocni\u0142y bowiem antyzachodnie nastroje mieszka\u0144c\u00f3w kraj\u00f3w arabskich. Zdaniem Sary Nowackiej, analityczki z Polskiego Instytutu Spraw Mi\u0119dzynarodowych, kres atakom mo\u017ce po\u0142o\u017cy\u0107 zawieszenie broni mi\u0119dzy Izraelem a Hamasem albo \u2013 dora\u017anie \u2013 dyplomatyczne zaanga\u017cowanie pa\u0144stw arabskich, szczeg\u00f3lnie Iranu. Ten ostatni bowiem wspiera Hutich, chocia\u017c nie ma dowod\u00f3w, aby Teheran by\u0142 inspiracj\u0105 dla akcji na Morzu Czerwonym. <\/span>[\/vc_column_text][vc_column_text]<\/p>\n

Co z dostawami LNG do Europy?<\/h2>\n

Dzia\u0142ania zbrojne w rejonie Zatok Oma\u0144skiej i Ade\u0144skiej oraz Kana\u0142u Sueskiego przyci\u0105gaj\u0105 uwag\u0119 szczeg\u00f3lnie tych kraj\u00f3w UE, kt\u00f3re na du\u017c\u0105 skal\u0119 importuj\u0105 LNG z Kataru oraz s\u0105 z nim zwi\u0105zane d\u0142ugoletnimi kontraktami. <\/span>W pierwszej kolejno\u015bci kryzys odczuj\u0105 W\u0142ochy.<\/b><\/p>\n

Katar pozostaje ich najwa\u017cniejszym dostawc\u0105 LNG, wyprzedzaj\u0105c nawet USA. To ciekawy wyj\u0105tek na tle innych du\u017cych europejskich importer\u00f3w skroplonego gazu ziemnego. Waga partnerstwa z Katarem dla W\u0142och jest tym wi\u0119ksza, \u017ce po pierwsze: W\u0142ochy d\u0105\u017c\u0105, by LNG stanowi\u0142o a\u017c 50% ca\u0142ego importu gazu, po drugie: w\u0142oska sp\u00f3\u0142ka energetyczna Eni wraz z m.in. brytyjskim Shellem i francuskim TotalEnergy podpisa\u0142y niedawno d\u0142ugoterminowe kontrakty na import skroplonego b\u0142\u0119kitnego paliwa z Qatar Energy na okres po 2050 r.<\/span><\/p>\n

Je\u015bli kryzys na Morzu Czerwonym da si\u0119 we znaki W\u0142ochom, to odczuj\u0105 to tak\u017ce inne pa\u0144stwa w regionie. Kraj \u2013 wraz ze swoim najwi\u0119kszym terminalem LNG na Morzu \u015ar\u00f3dziemnym \u2013 staje si\u0119 hubem energetycznym. Chce zabezpiecza\u0107 dostawy gazu LNG z Globalnego Po\u0142udnia i Bliskiego Wschodu dla innych kraj\u00f3w Wsp\u00f3lnoty (m.in. Niemiec).<\/span><\/p>\n

Dodajmy, \u017ce Katar, opr\u00f3cz mocnych zwi\u0105zk\u00f3w z W\u0142ochami, pozostaje wa\u017cnym partnerem dla ca\u0142ej UE. W III kwartale 2023 r. by\u0142 drugim najwi\u0119kszym dostawc\u0105 skroplonego gazu ziemnego do kraj\u00f3w Unii, odpowiadaj\u0105c za 14% dostaw LNG.<\/span><\/p>\n

Czy w zwi\u0105zku z tym bezpiecze\u0144stwo energetyczne Europy i <\/b>dostawy LNG do Polski <\/b>stoj\u0105 pod znakiem zapytania? <\/b>Raczej nie.<\/span> Dostawy LNG mog\u0105 dociera\u0107 do Europy p\u00f3\u017aniej ni\u017c zazwyczaj, ale Katar nie ogranicza wolumenu eksportu. Nie jest to oczywi\u015bcie sytuacja idealna, cho\u0107 w bran\u017cy energetycznej uwa\u017ca si\u0119, \u017ce konflikt na Morzu Czerwonym nie wp\u0142ynie znacz\u0105co na sytuacj\u0119 na europejskim rynku gazu. Pami\u0119tajmy, \u017ce dla UE najwi\u0119kszym dostawc\u0105 skroplonego gazu ziemnego pozostaj\u0105 Stany Zjednoczone. Wraz z uruchomieniem nowych mocy eksportowych ich udzia\u0142 prawdopodobnie jeszcze wzro\u015bnie w drugiej po\u0142owie 2024 r.<\/span>[\/vc_column_text][vc_column_text]<\/p>\n

Czy dostawy LNG do Polski s\u0105 zagro\u017cone?<\/h2>\n

W 2023 r. tak\u017ce do Polski dostawy LNG przyp\u0142ywa\u0142y g\u0142\u00f3wnie z USA. W ramach zakup\u00f3w d\u0142ugoterminowych oraz na rynku spot \u015awinouj\u015bcie przyj\u0119\u0142o a\u017c <\/span>41 statk\u00f3w od partnera zza oceanu \u2013 to prawie 70% wszystkich ubieg\u0142orocznych dostaw do naszego terminala. <\/b>Koncern Qatar Energy zapewni\u0142 19 dostaw LNG do Polski, a po 1 Gwinea R\u00f3wnikowa oraz Trynidad i Tobago [dane za \u201eDziennik Gazeta Prawna\u201d].\u00a0\u00a0<\/span><\/p>\n

Polskie obawy mo\u017ce uspokoi\u0107 te\u017c fakt, \u017ce<\/span> d\u0142u\u017csza trasa z Kataru do \u015awinouj\u015bcia nie oznacza strat finansowych dla Polski<\/b>. Kontrakt Orlenu z Qatar Energy funkcjonuje w formule delivered ex-ship (DES), co oznacza, \u017ce w tym przypadku koszt frachtunku pokrywa katarski dostawca. Orlen, kt\u00f3ry pozostaje w kontakcie ze swoim kontrahentem, czuwa natomiast nad dostosowaniem harmonogramu dostaw do terminala.\u00a0<\/span>[\/vc_column_text][vc_column_text]Dowiedz si\u0119 wi\u0119cej o polskim rynku gazu w 2023 r. z wpisu \u201ePolska i rynek gazu w 2023 r. \u2013 podsumowanie i plany\u201d<\/a>.<\/span><\/strong>[\/vc_column_text][vc_column_text]A co z cenami LNG? Od d\u0142u\u017cszego czasu mamy tendencj\u0119 spadkow\u0105, a przecie\u017c kryzys na Morzu Czerwonym trwa od listopada zesz\u0142ego roku. Aktualnie ceny na holenderskiej gie\u0142dzie TTF utrzymuj\u0105 si\u0119 poni\u017cej 30 euro za 1 MWh. Eksperci szacuj\u0105, \u017ce dopiero zim\u0105 2024 r. odnotujemy niewielki wzrost do 35 euro. Na taki stan rzeczy Europa zapracowa\u0142a sobie przemy\u015blan\u0105 dywersyfikacj\u0105 \u017ar\u00f3de\u0142 gazowych oraz wype\u0142nieniem magazyn\u00f3w gazu.<\/span>[\/vc_column_text][vc_column_text]O strategicznych zapasach gazu w Polsce wi\u0119cej informacji znale\u017a\u0107 mo\u017cna w materiale \u201eStrategiczne zapasy gazu w Polsce \u2013 podziemne magazyny to podstawa\u201d<\/a>.<\/span><\/strong>[\/vc_column_text][vc_column_text]<\/p>\n

Wa\u017cna rola gazoci\u0105g\u00f3w<\/h2>\n

Kiedy analizujemy europejskie bezpiecze\u0144stwo energetyczne w \u015bwietle kryzysu na Morzu Czerwonym nie mo\u017cemy zapomnie\u0107 o proporcjach \u2013 <\/span>w sumie LNG stanowi t\u0119 mniejsz\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 unijnego importu<\/b>. Jak wskazuje Komisja Europejska w 2023 r. LNG zaj\u0119\u0142o ok. 42% z ca\u0142o\u015bci importowanego b\u0142\u0119kitnego paliwa (we wszystkich jego formach). Sam Katar odpowiada z kolei za zaledwie kilka procent ca\u0142ego unijnego importu gazu.\u00a0<\/span><\/p>\n

Europejski rynek gazu opiera si\u0119 g\u0142\u00f3wnie na gazoci\u0105gach:<\/b> w ten spos\u00f3b pozyskuje surowiec z Norwegii, Algierii czy Azerbejd\u017canu. Z punktu widzenia Polski Norwegia jest szczeg\u00f3lnie wa\u017cnym \u2013 i obiecuj\u0105cym \u2013 partnerem. Ju\u017c teraz dzi\u0119ki Baltic Pipe pokrywamy ponad 50% krajowego rocznego zapotrzebowania na gaz, a przecie\u017c Orlen ci\u0105gle pracuje nad zwi\u0119kszaniem wydobycia na Norweskim Szelfie Kontynentalnym. Sama Norwegia, jak zapowiedzia\u0142 niedawno Equinor, zabiega, aby w tym roku eksportowa\u0107 jeszcze wi\u0119ksze ilo\u015bci gazu ziemnego.<\/span>[\/vc_column_text][vc_column_text]Jak Polska umacnia swoje bezpiecze\u0144stwo energetyczne? Przeczytaj w artykule \u201eBezpiecze\u0144stwo energetyczne Polski \u2013 filary p\u00f3\u0142nocne\u201d<\/a>.<\/span><\/strong>[\/vc_column_text][vc_column_text]\u0179r\u00f3d\u0142a:<\/span><\/p>\n