{"id":3235,"date":"2024-03-29T13:17:39","date_gmt":"2024-03-29T12:17:39","guid":{"rendered":"https:\/\/duon.pl\/lepiejnagaz\/?p=3235"},"modified":"2024-08-30T10:40:45","modified_gmt":"2024-08-30T08:40:45","slug":"niskie-ceny-uprawnien-do-emisji-co2-czy-to-na-pewno-dobrze","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/duon.pl\/lepiejnagaz\/niskie-ceny-uprawnien-do-emisji-co2-czy-to-na-pewno-dobrze\/","title":{"rendered":"Niskie ceny uprawnie\u0144 do emisji CO2 \u2013 czy to na pewno dobrze?"},"content":{"rendered":"

[vc_section][vc_row][vc_column][vc_column_text css=””]<\/p>\n

Pytanie tylko o to, czy spadek jest dobrym znakiem, nie ma znaczenia. Wysoko\u015b\u0107 op\u0142at za emisj\u0119 CO2 odbija sytuacj\u0119 na europejskim rynku, wi\u0119c najwa\u017cniejsze b\u0119d\u0105 nie tyle kwoty, co przyczyny waha\u0144. Dopiero wgl\u0105d w \u017ar\u00f3d\u0142a podpowie, czy mamy si\u0119 z czego cieszy\u0107. Pami\u0119tajmy, \u017ce system ETS (<\/span>Emissions Trading System<\/span><\/em>) nie ma by\u0107 tani: ma regulowa\u0107 emisyjno\u015b\u0107 gospodarek i mobilizowa\u0107 kraje do przechodzenia na OZE.<\/span><\/strong><\/p>\n

[\/vc_column_text][vc_single_image image=”3394″ img_size=”full” css=””][vc_column_text css=””]<\/p>\n

System skonstruowano tak, aby dzia\u0142a\u0142 niejako samodzielnie, zgodnie z rytmem gospodarek. Pozostaje zatem bardzo czu\u0142y na wszystkie wahni\u0119cia. Zastopujmy go na chwil\u0119 \u2013 jak rozumie\u0107 ostatnie spadki cen uprawnie\u0144 do emisji? Jaki sygna\u0142 dosta\u0142y polskie przedsi\u0119biorstwa?<\/span><\/p>\n

Zacznijmy od skali spadku cen: w marcu 2023 r. pozwolenia osi\u0105gn\u0119\u0142y rekordow\u0105 warto\u015b\u0107 105 euro\/t, ale niemal rok p\u00f3\u017aniej cena spad\u0142a o blisko 50% i jest w trendzie spadkowym. 20 lutego ceny uprawnie\u0144 do emisji CO2 spad\u0142y do najni\u017cszego od 28 miesi\u0119cy poziomu 55 euro\/t. Przez wi\u0119kszo\u015b\u0107 marca stawka nie przekracza\u0142a 60 euro \u2013 \u015brednio wynosi\u0142a 58,2 euro\/t [stan na 25.03 za PSE].<\/span><\/p>\n

Z czego wynika ostatni spadek op\u0142at za emisj\u0119 CO2?<\/h2>\n

W idealnym \u015bwiecie niskie ceny uprawnie\u0144 do emisji CO2 wynika\u0142yby z przej\u015bcia unijnych gospodarek na OZE. To jednak jeszcze nie ten przypadek, chocia\u017c w 2023 r., wed\u0142ug raportu Ember, udzia\u0142 zielonej energii w miksie energetycznym UE po raz pierwszy przekroczy\u0142 poziom 40%. Eksperci szacuj\u0105, \u017ce dalszy wzrost przed nami, a w tym roku liderem pod wzgl\u0119dem mocy i generacji b\u0119dzie fotowoltaika. Spor\u0105 rol\u0119 odegra\u0142y r\u00f3wnie\u017c ni\u017csze ceny gazu, dzi\u0119ki kt\u00f3rym wysokoemisyjny i mniej ekonomiczny w\u0119giel traci\u0142 na atrakcyjno\u015bci. <\/span><\/p>\n

Wydaje si\u0119 jednak, \u017ce <\/span>j\u0119zyczkiem u wagi w kszta\u0142towaniu cen uprawnie\u0144 do emisji CO2 by\u0142o przede wszystkim\u2026 spowolnienie gospodarcze w UE<\/span><\/strong>. Wed\u0142ug Uniwersytetu Columbia, przywo\u0142ywanego przez portal BiznesAlert, wytwarzanie energii w UE spad\u0142o w 2023 r. o 2,3% (-56,4 TWh) r\/r.\u00a0<\/span><\/p>\n

Kto si\u0119 cieszy z niskich cen? Skala mikro i makro<\/h2>\n

Jak powiedzieli\u015bmy na pocz\u0105tku \u2013 skutki waha\u0144 cen w EU ETS zale\u017c\u0105 od \u017ar\u00f3d\u0142a tych zmian. Gdyby u podstaw niskich op\u0142at le\u017ca\u0142a (prawie) zeroemisyjna gospodarka, nie by\u0142oby o czym dyskutowa\u0107, poniewa\u017c pa\u0144stwa cz\u0142onkowskie i tak nie potrzebowa\u0142yby uprawnie\u0144 do sprawnego dzia\u0142ania przy redukcji emisji dwutlenku w\u0119gla. A co w sytuacji, kiedy ceny uprawnie\u0144 do emisji spadaj\u0105 ze wzgl\u0119du na okresowe spowolnienie gospodarcze?<\/span><\/p>\n

W perspektywie mikro przedsi\u0119biorstwa mog\u0105 na chwil\u0119 odetchn\u0105\u0107.<\/span><\/strong> Mniej koszt\u00f3w obci\u0105\u017caj\u0105cych ich bud\u017cet oznacza kr\u00f3tkookresow\u0105 popraw\u0119 rentowno\u015bci i wi\u0119cej \u015brodk\u00f3w na inwestycje.\u00a0<\/span><\/p>\n

W skali og\u00f3lnokrajowej jednak oznacza to skromniejszy wp\u0142yw do bud\u017cetu pa\u0144stwa. <\/span>System ETS jest tak skonstruowany, aby na sprzeda\u017cy uprawnie\u0144 mog\u0142y zarabia\u0107 kraje cz\u0142onkowskie.<\/span><\/strong> Unijne prawo wymaga, by co najmniej po\u0142ow\u0119 tych pieni\u0119dzy przeznacza\u0107 na transformacj\u0119 energetyczn\u0105 (np. wspieranie inwestycji w technologie niskoemisyjne, ulepszenia w zakresie efektywno\u015bci energetycznej, inwestycje w rozw\u00f3j \u017ar\u00f3de\u0142 odnawialnych pozwalaj\u0105ce odej\u015b\u0107 od elektrowni w\u0119glowych). Z perspektywy pa\u0144stwa mniejsze wp\u0142ywy ze sprzeda\u017cy uprawnie\u0144 oznaczaj\u0105 zatem mniej \u015brodk\u00f3w na wspieranie dekarbonizacji. Jak wykaza\u0142 Robert Jeszke, prezes Centrum Analiz Klimatyczno-Energetycznych, w \u201eDzienniku Gazecie Prawnej\u201d w 2023 r. Polska sprzeda\u0142a ponad 65 mln uprawnie\u0144 na aukcji po \u015bredniej cenie ok. 83 euro, uzyskuj\u0105c ok. 5,4 mld euro. Gdyby obecna niska cena na rynku uprawnie\u0144 si\u0119 utrzyma\u0142a, to \u2013 zak\u0142adaj\u0105c podobny wolumen sprzeda\u017cy \u2013 w 2024 r. Polsce trudno b\u0119dzie powt\u00f3rzy\u0107 ten wynik.<\/span><\/p>\n

Polska powinna by\u0107 przede wszystkim czujna i uzbrojona w racjonaln\u0105 strategi\u0119 odej\u015bcia od w\u0119gla (brak solidnego Krajowego Planu na rzecz Energii i Klimatu do 2030 r. odbija nam si\u0119 czkawk\u0105). <\/span>P\u00f3ki ci\u0105gle walczymy o niskoemisyjn\u0105 gospodark\u0119, pozostajemy niestety mocno zale\u017cni od skok\u00f3w cen za emisj\u0119 CO2<\/span><\/strong> \u2013 <\/span>zar\u00f3wno w skali mikro, jak i makro.\u00a0<\/span><\/strong><\/p>\n

System EU ETS \u2013 regu\u0142y gry<\/h2>\n

Obecna sytuacja pokazuje, \u017ce system zarz\u0105dzania emisjami dzia\u0142a dobrze. Kiedy gospodarka spowalnia, op\u0142aty spadaj\u0105 i nie obci\u0105\u017caj\u0105 dodatkowo nadszarpni\u0119tych bud\u017cet\u00f3w. Ale jak tylko ruszy pe\u0142n\u0105 par\u0105, ceny mog\u0105 okaza\u0107 si\u0119 bezlitosne. <\/span>System ETS ma w ko\u0144cu jedno zadanie: mobilizowa\u0107 pa\u0144stwa UE do obni\u017cania emisji gaz\u00f3w cieplarnianych.\u00a0<\/span><\/strong><\/p>\n

Mechanizm skonstruowano jako odpowied\u017a UE na protok\u00f3\u0142 z Kyoto z 1997 r. Dyrektywa, kt\u00f3ra obecnie obowi\u0105zuje Wsp\u00f3lnot\u0119, zosta\u0142a uchwalona w 2003 r., cho\u0107 oczywi\u015bcie by\u0142a wielokrotnie nowelizowana.\u00a0<\/span><\/p>\n

W skr\u00f3cie unijny system handlu uprawnieniami dzia\u0142a w nast\u0119puj\u0105cy spos\u00f3b:<\/span><\/strong> poszczeg\u00f3lne kraje UE ustalaj\u0105 limity emisji CO2 wynikaj\u0105ce z przyj\u0119tych cel\u00f3w klimatycznych. Ka\u017cde pa\u0144stwo dysponuje pul\u0105 uprawnie\u0144 do wystawienia na sprzeda\u017c (jedno uprawnienie daje prawo do emisji jednej tony CO2eq, czyli ekwiwalentu dwutlenku w\u0119gla). Uprawnienia kupuj\u0105 konkretne instalacje, ale rynek jest og\u00f3lnoeuropejski, wi\u0119c np. polska instalacja mo\u017ce naby\u0107 uprawnienia od innego kraju i odwrotnie. Niekt\u00f3re przedsi\u0119biorstwa (mi\u0119dzy innymi cementownie, huty) otrzymuj\u0105 r\u00f3wnie\u017c uprawnienia za darmo. Unia Europejska chce w ten spos\u00f3b zapobiec tzw. ucieczce emisji \u2013 czyli przenoszeniu firm za granic\u0119 Wsp\u00f3lnoty w celu unikni\u0119cia op\u0142at. Uprzywilejowane podmioty z g\u00f3ry wiedz\u0105, ile dostan\u0105 bezp\u0142atnych uprawnie\u0144 do emisji dwutlenku w\u0119gla.<\/span><\/p>\n

Co wa\u017cne,<\/span> je\u017celi przedsi\u0119biorstwo ogranicza swoje emisje, mo\u017ce zachowa\u0107 zapasowe uprawnienia do wykorzystania w przysz\u0142o\u015bci lub je sprzeda\u0107 \u2013 uprawnienia nie maj\u0105 terminu wa\u017cno\u015bci.<\/span><\/strong><\/p>\n

Ceny uprawnie\u0144 do emisji CO2 \u2013 bez OZE b\u0119dzie dro\u017cej<\/h2>\n

Aby system ETS spe\u0142nia\u0142 swoj\u0105 misj\u0119, Bruksela wprowadza do niego pewne zmiany. <\/span>Niedawno pu\u0142ap emisji zosta\u0142 zaostrzony w celu zmniejszenia emisji regulowanych systemem o 62% do 2030 r. <\/span><\/strong>(w por\u00f3wnaniu z poziomami z 2005 r.).<\/span> Jak czytamy na oficjalnej stronie Komisji Europejskiej:<\/span><\/p>\n