Ten tekst przeczytasz w 3 minuty
13. Grudzień 2024

Międzynarodowe poruszenia i ważne polskie momenty. Co się działo na rynku gazu w 2024 roku?

W oczekiwaniu na nowy rok robimy szybki przegląd najciekawszych wydarzeń z rynku gazu. Co poruszyło UE? Jakie były ważne momenty w polskiej polityce energetycznej? Z jakich projektów możemy być dumni?

Tematy bezpieczeństwa energetycznego i niepewnej przyszłości zielonej transformacji rozgrzewały dyskusje w całej Europie.

Rzut oka na zagranicę

1. Kryzys na Morzu Czerwonym

Ataki rozpoczęte w listopadzie ubiegłego roku naznaczyły cały 2024 r. Huti – jemeński ruch polityczno-militarny – atakuje statki handlowe na wodach Zatoki Adeńskiej i Morza Czerwonego. Zbrojne działania wymierzone są przede wszystkim we flotę izraelską (choć także w statki USA i Wielkiej Brytanii), aby wywrzeć silną presję na rządzie Beniamina Netanjahu i skłonić go do wstrzymania ofensywy w Strefie Gazy. W normalnych warunkach Kanał Sueski obsługiwał ok. 15% światowego handlu, a w przypadku ruchu kontenerowego jego udział sięgał nawet 30%. Średnio opóźnienia dostaw z Azji do Europy sięgają 2 tygodni, ale w niektórych przypadkach mogą nawet wynieść 40 dni. Opływanie Przylądka Dobrej Nadziei za każdym razem generuje dla firm spore koszty i niesie ryzyko destabilizacji łańcuchów dostaw oraz pracy portów. Zagrożona jest także przestrzeń powietrzna Sudanu i Jemenu. Trasy samolotów prowadzone są przez terytorium Arabii Saudyjskiej i Omanu.

Więcej o reperkusjach kryzysu i bezpieczeństwie dostaw do Europy pisaliśmy w artykule „Czy dostawy LNG do Polski są bezpieczne? O kryzysie na Morzu Czerwonym”.

2. Eksport rosyjskiego gazu do UE – sankcje nie do końca zdały egzamin

Z jednej strony energetyczne uzależnienie od Rosji spadło z 45% (w 2021 r.) do 15% (w 2023 r.). Rosyjski gaz w UE stopniowo zastępuje surowiec z USA i Norwegii – w pierwszej połowie roku oba kraje zapewniły odpowiednio 18% i 34% importu błękitnego paliwa. Z drugiej strony – 2024 r. okazał się bardzo przychylny dla Rosji. W pierwszym półroczu udział rosyjskiego gazu w unijnym imporcie zauważalnie wzrósł w porównaniu do roku 2023 i wyniósł 18%.    

Rosja stara się odgrywać ważną rolę w światowej energetyce – kusi niższymi cenami i nie przestaje zwiększać mocy w zakresie eksportu LNG. Część gazu jest też przesłana przez Ukrainę (w sumie to 5% całego importu surowca do Wspólnoty). Co prawda kontrakt wygasa w 2025 r., ale tej wiosny Węgry zawarły już nową umowę z Gazpromem. Słowacja z kolei rozważa podpisanie umowy na dostawy z azerbejdżańską spółką Socar, która z kolei porozumie się z rosyjskim koncernem.

3. Wybory w USA i polityka klimatyczna Donalda Trumpa – wielka niewiadoma dla UE

Zapowiadane wypowiedzenie porozumienia paryskiego, chłodny stosunek do OZE (rozważane jest wstrzymanie inwestycji w morskie farmy wiatrowe, w rozwój zielonego wodoru czy technologii CCS), chęć wycofania się z przepisów ograniczających emisje metanu – działania Trumpa będą powoli zmierzać do zawrócenia Stanów Zjednoczonych z drogi zielonej transformacji. Wraz z wyborem nowego prezydenta państwa członkowskie dostały na koniec 2024 r. ciężki orzech do zgryzienia. Zaniechanie przez USA walki przeciwko zmianom klimatu może zniechęcić do aktywności też inne kraje, a ostatecznie podważyć sens dotychczasowych globalnych starań. Strategia Trumpa w obszarze transformacji energetycznej i wykorzystywania źródeł odnawialnych będzie jednak zależeć od otoczenia prezydenta.

Polityka energetyczna Polski – ważne momenty i kluczowe inwestycje

  • Polska i Dania podpisały porozumienie o współpracy w zakresie bezpieczeństwa i obrony: to jasny sygnał, że oba kraje widzą siebie jako ważnych partnerów. Kraje mają wspólnie podjąć wysiłki, aby chronić Baltic Pipe. 
  • Polsko-katarskie rozmowy w Warszawie: spotkanie potwierdza rolę Kataru jako czołowego partnera energetycznego Polski – ważnego dostawcę LNG do gazoportu w Świnoujściu.
  • Pozytywne zamieszanie wokół nowego gracza – bioLNG: na początku września, do stacji E-LOGIS w Rzepinie, Grupa DUON dostarczyła bioLNG do pierwszego w Polsce tankowania pojazdu ciężarowego tą ekologiczną alternatywą dla oleju napędowego. O bioLNG – paliwie o tych samych właściwościach co LNG, ale w pełni ekologicznym – robi się coraz głośniej. BioLNG może być dla Polski szansą na skuteczne ograniczenie emisji gazów cieplarnianych w transporcie.
  • KPEiK w toku: rok 2024 minął na dogrywaniu Krajowego planu na rzecz energii i klimatu. Do 15 listopada trwały konsultacje społeczne, aby w końcu przedstawić dokument zaktualizowany o ambitny scenariusz klimatyczno-energetyczny do zrealizowania przez Polskę w perspektywie 2040 r.

Wersja KPEiK z lutego pozostawiała wiele do życzenia, m.in. dlatego, że pominięto w niej rolę biogazu i biometanu. Czy nowa odsłona będzie lepsza? Przeczytaj „Co powinno się znaleźć w nowym KPEiK?”

  • FSRU w Zatoce Gdańskiej coraz bliżej: przeprowadzono ważne, szczegółowe badania środowiska naturalnego niezbędne do rozpoczęcia budowy gazociągu podmorskiego i FSRU. Gaz-System podpisał również umowy warte 680 mln zł na dostawę rur, łuków i armatury dla gazociągu, który połączy pływający terminal z krajowym systemem przesyłowym gazu. Nitka ma osiągnąć długość ponad 250 km.
  • PGNiG chce dalej inwestować na szelfie norweskim: spółka uruchomiła wydobycie ze złoża Tyrving na Morzu Północnym. Złoże ma nam służyć przez 15 lat. Zwiększyła również wydobycie ze złoża Tommeliten Alpha. PGNiG Upstream Norway (PUN) eksploatuje obecnie 20 złóż ropy naftowej i gazu ziemnego na norweskim szelfie kontynentalnym.
  • Orlen przedłużył umowę z Litwinami do końca marca 2030 r.: terminal LNG w Kłajpedzie nadal będzie ważnym punktem dla Polski. Umowa obejmuje prawo do wyłącznego użytkowania przez Polaków nabrzeżnej stacji odbioru oraz do przeładunku LNG małej skali.

Źródła:

Przeczytaj również:

Dekarbonizacja gospodarki w Polsce – odchodzenie od węgla dzieje się na naszych oczach

Paliwo przejściowe na stałe? 3 powody, dla których światowa gospodarka szybko nie zrezygnuje z gazu ziemnego

Gaz ziemny i zielony wodór – wizje polskiej gospodarki

Cała nadzieja w SMR-ach?

Kategorie
Dla firmy